Dineren bij Van der Werff

Op de boot naar Schiermonnikoog zit ik naast een vrouw in een Teamsvergadering. Oortjes in, vier ernstige gezichten op schoot. Haar eigen camera staat op zwart. Met haar linkerhand zet ze op en af een verrekijker tegen haar ogen om de rode en witte vuurtoren die ik van ver zie, dichterbij te halen. Pas als we aanmeren verontschuldigt ze zich bij haar Teamsgenoten voor haar afwezige aanwezigheid.

Ik had toen we die ochtend uit Amsterdam vertrokken juist besloten om het multitasken achter me te laten. Niet om de haverklap die telefoon erbij pakken voor een berichtje zus lezen, een appje zo beantwoorden. Me concentreren op een ding. Of mijn omgeving. Of een boek. Ik was geïnspireerd geraakt door Byung-Chul Han en had in de afgelopen weken enkele van zijn kleine boekjes gelezen. In De Groene Amsterdammer van vorig jaar bekritiseerde hij de huidige samenleving, die hij narcistisch noemt, en pleitte hij voor meer luiheid. Hij constateerde een verval van de aandacht, ook door social media, met grote gevolgen voor sociale relaties.

In zijn boekje over Simone Weil: ‘Zowel de empathie als het respect berusten op de aandacht voor de ander. Als de aandacht voor de ander afneemt, verruwt de samenleving.’

Zijn pleidooi verontrust me. Er is dat fijne gevoel van herkenning. Hoe aandachtiger ik ben hoe meer ik mezelf vergeet hoe gelukkiger. Maar ik voel ook ongemak, doordat ik bij mezelf verval van concentratie ervaar. Dit jaar heb ik nog geen negentiende-eeuwse Rus gelezen – geen tijd, lees: teveel tijd kwijt aan scrollen, filmpjes en meningen. Dan het schrijven. Schrijven is toch een hoogmis voor concentratie. Het is pijnlijk te merken hoe gemakkelijk mijn aandacht telkens afdwaalt. Daarom neem ik me voor om tijdens ons korte verblijf op Schiermonnikoog het anders te doen. Minder telefoon. Schriftje mee. Meer in het moment. Dan helpt het dat het eiland zo vreedzaam is. Voordeuren staan open, weinig verkeer. Bij het huren van een fiets hoef je geen paspoort te laten zien. R. en ik volgen de roep van de ganzen en zoeken duinen en strand op. Ondertussen verheug ik me op het avondeten bij Van der Werff, op de aardappeltjes in de schil en in roomboter gebakken die ik een vorige keer zo heerlijk vond. Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , | Reacties uitgeschakeld voor Dineren bij Van der Werff

Verschenen: Queer Amsterdam – Atlas van de Roze Stad

Bij WBooks verscheen onlangs Queer Amsterdam – Atlas van de Roze Stad. Veel auteurs hebben aan deze atlas meegewerkt, ook ik heb een bijdrage geleverd.

Het boek hoort bij de grote gelijknamige tentoonstelling die tot april 2027 te zien is in De Nieuwe Kerk in het centrum van Amsterdam.

Uit de aanbiedingstekst: Amsterdam zou Amsterdam niet zijn zonder de queerscene. Van nachtleven tot activisme, van queervrijplaatsen tot podia voor tegencultuur; de stad is wat zij is door generaties lhbtiqa+’ers. Van Bet van Beeren en André van Duin tot Dolly Bellefleur en Willem Arondéus: dit boek laat zien hoe groot en kleurrijk die geschiedenis is, alsook hoeveel daarvan al verloren is gegaan. De redactie was in handen van Wilfred van Buuren en Paul Mosterd.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Verschenen: Queer Amsterdam – Atlas van de Roze Stad

Ontmoetingen ~ Met een deeltijdschrijver aan de Amstel

Al een paar mensen vroegen mij, wie is deze geheimzinnige deeltijdschrijver? Hier de column over mijn ontmoeting met hem.

Op de terugweg van café De Jaren naar Centraal Station vroeg hij of ik ook naaktfoto’s van mezelf had. Voor ik daarop een goed antwoord kon geven, pakte hij zijn eigen telefoon tevoorschijn en scrolde door zijn fotogalerij. Ik keek discreet weg, naar de ligplaats van de rondvaartboten. Niet dat hij zulke foto’s van zichzelf aan mij wilde laten zien, want, voor de goede orde, dat paste niet in de sfeer van ons gesprek en het ging hem om iets anders. Hier. Een foto van twee decennia geleden. Met kleren aan. Hoe je blik op je eigen lichaam verandert: ‘Ik zag er best aantrekkelijk uit, toen,’ zegt hij. En ik kijk met hem mee naar een vrolijk lachende jongeman van rond de dertig, hand op zijn schedel om het dunner wordende haar wat te camoufleren. Inderdaad, aantrekkelijk met jeugdige lach. ‘En dat je dat op dat moment niet ziet, kúnt zien. Het ook niet zo ervaart.’ Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Ontmoetingen ~ Met een deeltijdschrijver aan de Amstel

Aankondiging nieuw boek: Vrijplaats

Deze zomer, om precies te zijn op zaterdag 25 juli, verschijnt Vrijplaats. Vijfenveertig jaar genootschap voor Tegennatuurlijke Letteren, onder redactie van Th. van Os, Eric de Rooij en Jos Versteegen.

Van de achterflap: Het Genootschap voor Tegennatuurlijke Letteren viert zijn 45-jarig bestaan met de uitgave van de bundel Vrijplaats. Een uitzonderlijke gebeurtenis, want deze ‘geheime club’ treedt hiermee voor het eerst naar buiten met een publicatie in boekvorm. Vrijplaats bevat artikelen, verhalen, gedichten en belevenissen van Genootschapsleden, telkens vanuit een LHBTIQ+-perspectief. Er wordt gedoken in een rijke geschiedenis. Vrijplaats is een bundel met teksten van vijftien leden van het Genootschap voor Tegennatuurlijke Letteren, in leeftijd variërend van 48 tot 91 jaar. 

Aan Vrijplaats werkten mee: Ronny Boogaart, Wilfred van Buuren, Gerard van Emmerik, Marita Keilson-Lauritz, Maurice van Lieshout, Wim Lunsing, Olivier Mertens, Th. van Os, Eddy Postma, Eric de Rooij, Judith Schuyf, Hans P. Soetaert, Jan Willem Tellegen, Jos Versteegen en Lode Wigersma.

Met dank aan uitgeverij Palmslag voor de boekverzorging.

De feestelijke presentatie is op zaterdagmiddag 25 juli in H’ART Museum, Auditorium van 14:00 tot 16:00. Speciale gast: Gerbrand Bakker.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Aankondiging nieuw boek: Vrijplaats

Een nieuwe ontmoeting: Op het dakterras van Marita Keilson-Lauritz *

‘De trein voor ons heeft iets geraakt,’ roept de conducteur om bij station Weesp. Voorlopig kunnen we niet verder totdat duidelijk is wat dat ‘iets’ is. Of wie? Een onbevoegd persoon? Niet ondenkbaar op dit traject. Vaak genoeg ging mijn vader met de ambulance naar het spoor tussen Hilversum en Naarden-Bussum. Er was een tijd dat losgerukte ledematen en onthoofde rompen in de ambulance meegingen. Hij vertelde er weleens over onder het avondeten, sporadisch.
Denk ik aan al die mensen die op dit forensenspoor voor een eigen einde kozen, omdat ik de weduwe van een psychiater ga opzoeken?
Niet zomaar een psychiater, sterker: niet zomaar een weduwe. Psychiater Hans Keilson (1909-2011) was honderd jaar toen hij internationale erkenning kreeg voor zijn literaire werk. Een lovende recensie in The New York Times was het startschot, een charmant optreden in De Wereld Draait Door deed de rest. Met aan zijn zijde Marita Keilson-Lauritz, literatuurwetenschapper, ook met een internationale staat van dienst als het gaat over literatuur en homoseksualiteit. Ze werd in 2018 geëerd met een vriendenboek: Unter Männern. Freundschaftsgabe  für Marita KeilsonLauritz, dat verscheen naar aanleiding van haar tachtigste verjaardag. Lees verder op Tzum.

*Deze ontmoeting is een voorpublicatie uit de bundel Vrijplaats. Vijfenveertig jaar Genootschap voor Tegennatuurlijke Letteren (onder redactie van Th. van  Os, Eric de Rooij en Jos Versteegen), uitgegeven door uitgeverij Palmslag en die op 25 juli tijdens Pride wordt gepresenteerd in H’ART Museum, Amsterdam.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Een nieuwe ontmoeting: Op het dakterras van Marita Keilson-Lauritz *

Alex Reuneker over Uit tallozen, jij (leesautobiografie)

Op de noodwebsite Neerlandistiek op zolder schrijft Alex Reuneker over Uit tallozen, jij. Een leven lezen. “Ogenschijnlijk moeiteloos en in een persoonlijke stijl rijgt De Rooij de uiteenlopende boeken aaneen die hem vormden — van Suske en Wiske tot Couperus en van Snuf de hond tot Louis-Ferdinand Céline.” En: “Ook Eric de Rooijs leven en boekenkast verschillen van die van mij, maar het mooie van zijn boek is nu juist dat je mag deelnemen aan zijn gedachten- en gevoelenswereld, zonder dat er sprake is van een vergelijking of oordeel. De Rooij zegt het mooi in het afsluitende hoofdstuk van Uit tallozen, jij (2025): ‘Je hoeft niet begrepen te worden, je mag jezelf zijn, wetend dat dat heel ingewikkeld is. Maar je weet ook, er is telkens weer een boek dat je inzicht en uitzicht verruimt.’

Lees zijn beschouwing hier, hier of op zijn eigen website.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Alex Reuneker over Uit tallozen, jij (leesautobiografie)

Poëzie: Moeder, dochter

Elk kwartaal een nieuw gedicht in Tijdschrift Geestelijke Verzorging, inmiddels ruim vijf jaar. Een vertrouwd ritme. Telkens kleiine levensthema’s, gebaseerd op gesprek, observatie en ontmoeting. Hieronder de meest recente publicatie in nummer 122: Moeder, dochter

Geplaatst in Poëzie | Tags: , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Poëzie: Moeder, dochter

Ontmoetingen: Lunchen met Gerry van der Linden

We ontmoetten elkaar voor het eerst op een januari-avond in Veenendaal en nu drie maanden later sta ik vrijdagsmiddags, een half uur te vroeg, in haar woonkamer, naast het oude bureau van haar moeder, met uitzicht op gracht en metrostation Nieuwmarkt. De tafel is gedekt. Uit de open keuken de geur van tomatensoep. Ik kijk naar alle kunstwerken aan de muur, de fraaie hoeden die er hangen en die vast ook een verhaal hebben, en vertel ondertussen over de ongelukkige val van R., tijdens onze vakantie op Gran Canaria. Schouder uit de kom. Met de ambulance naar Hospitales San Roque, stapvoets, vanwege de pijn en de vele hossende carnavalsgangers op straat. Ook Gerry van der Linden (1952), dichter, schrijver en beeldend kunstenaar, maakte eens een behoorlijke val. Bij het achteruit rolschaatsen op een landweg in de Bourgogne. ‘Ik was toen ook al in de vijftig,’ vertelt ze. Ze laat me haar pols zien die de val opving, sindsdien dikker dan haar andere pols. Ik zag eenzelfde overmoedigheid bij R., alsof hij, toen hij de blauwe mat over het zwembadwater probeerde uit te rollen, zichzelf nog ervaarde als twintiger, gezond, soepel en atletisch, terwijl ik al bij zijn eerste stappen op het water zag dat het mis zou gaan. Ook ik vergeet zo vaak mijn leeftijd als ik weer eens mijn sportschoenen aantrek.

Hoe kon het dat ik zo lang niets van Gerry had gelezen, dat ze voor mij zo lang onder de radar bleef? Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Ontmoetingen: Lunchen met Gerry van der Linden

Ontmoetingen: twee keer Drs. P (2)

Op een vrijdagochtend, in de week dat ik bij de tandarts was, ontmoet ik dichter Jos Versteegen in het winkelcentrum bij ons om de hoek. Om zijn schouder een ouderwets linnentasje van een boekhandel waar ik nog nooit ben geweest. Fris geschoren. Natte haartjes. Hij laat me de inhoud van zijn tas zien. Bundels van Drs. P, eigen werk.
‘Drs. P was mijn leermeester,’ zegt hij.

‘Ik was nog student Nederlands toen ik Heinz Polzer voor het eerst ontmoette.’  We hebben zojuist in Le Pain Quotidien een cappuccino besteld. ‘Dat was in de jaren tachtig bij dichter Cees van der Pluijm in zijn Nijmeegse appartement. Ik zie Heinz nog zo aankomen rijden in een taxi vanaf het station, een gedistingeerde heer. Cees en Heinz waren meer dan vrienden, ook geliefden, al werd daarover nauwelijks gesproken. Dat hoorde ook bij Heinz, bleek toen ik hem beter leerde kennen: nieuwsgierig maar discreet, en met een ongekende behoefte aan ervaringen. Was hij in Japan, dan bezocht hij geisha’s, in Zuid-Amerika warmbloedige jongens. Ik denk dat hij mij wel aardig vond tijdens dat bezoek bij Cees. Een gewone jongen van de boerderij. Ik mocht hem mijn eerste gedichten toesturen, probeersels die ik gecorrigeerd weer retour kreeg. Ik wilde van hem de technische kant van poëzie leren. Hoe schrijf je nu een sonnet, hoe werken metrum en ritme? Heinz was daarin een meester. Eigenlijk hoopte ik via hem ook eens een tekst voor Adèle Bloemendaal te mogen schrijven, zoals Heinz al deed. Ik was een overmoedige jongen en had nog veel te leren.’

Jos legt twee boeken op tafel, Letterkundig verskwartet en Literair Assortiment.
‘Dat waren uitgaven samen met Driek van Wissen, Drs. P en Cees van der Pluijm. Cees en ik kozen voor een pseudoniem. Ik voor Jacob Steege, Cees, wat vilein, voor Paul Lemmens. Lemmens was in de jaren tachtig in Nijmegen een bekende, wat oudere homoseksueel met een enorme boekenverzameling. We deden telkens in vier gedichten een literair genre na, daar kwam het op neer, een streekroman in dichtvorm bijvoorbeeld.’ Zie verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Ontmoetingen: twee keer Drs. P (2)

‘Met verve’, fijne recensie in de Boekenkrant van ‘Uit tallozen, jij’

Er was al een kleine bespreking op papier verschenen, nu uitgebreider digitaal van Roeland Dobbelaer in De Boekenkrant (****): “In zijn gebundelde columns ‘Uit tallozen, jij’ doet hij verslag van een leven lang lezen, en met verve.”

Zie hier de volledige recensie.

Geplaatst in Uit tallozen, jij | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor ‘Met verve’, fijne recensie in de Boekenkrant van ‘Uit tallozen, jij’