Wij herinneren ons

Elk kwartaal schrijf ik voor het Tijdschrift Geestelijke Verzorging (TGV) een nieuw – uit het leven gegrepen – gedicht. Ik vergeet ze vaak hier te publiceren. Dit is het gedicht van september.

Wij herinneren ons

U reed tot uw pensioen op een oude brommer 

– ‘me brommert’ –  door het bos, langs het water

en de berg, waar later uw man dood gevonden werd,

naar de Nederlandsche Seintoestellen Fabriek

voor jaren dienstbaar werk.
U was enig kind tot uw twaalfde en wat haatte u haar komst.

‘Maar wat weet je als kind?’, zegt u nu. Als ik voorzichtig vraag

zwijgt u, wrijvend over de placemat met herfsttaferelen.
Uw schoonouders woonden aan een kaal plantsoen

vijf huizen van mijn grootouders vandaan, blijkt,

in een rijtje met lappen voor de ramen, onkruid

in de voortuin, kinderen in ongewassen kleren.
Ik herinner me,

niemand zat naast die ene in de bank,

hij wist nooit iets

bij een beurt

trokken anderen hun neus op.
‘Ja, wat weet je – als kind’, zeg ik en u wacht, vertelt

dan weer: met de brommert langs de berg,

 waar uw man dood werd gevonden.




Geplaatst in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Wij herinneren ons

Aangekondigd voor oktober: nieuw deel Tzum-reeks

De titel en het omslag zijn bekend: Uit tallozen, jij. Een leven lezen. Een nieuw deel in de Tzum-reeks. Verschijnt rond 18 oktober.

Ik ben erg blij met het mooie omslag, trots om een – kloek! – deel in de befaamde Tzum-reeks te mogen verzorgen. Het manuscript heb ik op 3 augustus ingeleverd.

Flaptekst:
Jacques Martin, Edgar Rice Burroughs, Patricia Highsmith, Willem Elsschot, Etty Hillesum, Mohammed Mbougar Sarr, René Goscinny, Tove Ditlevsen, Louis Couperus, Andrew Holleran, Tom Lanoye, J.J. Voskuil, Didier Eribon, Natalia en Carlo Ginzburg, Ismael Kadare, Joke Hermsen, Hans Warren, Michael Ignatieff, Bart Moeyaart, Bryan Magee, Maaike Meijer. Een greep uit de namen die voorbij komen in Uit tallozen, jij.

Eric de Rooij vertelt over boeken en schrijvers die hem, vanaf zijn vroegste jeugd, vergezellen. Uit tallozen, jij gaat over toevalstreffers. Waarom word je geïnspireerd en geraakt door dat ene boek? Over schrijvers en boeken die zomaar op je weg zijn gekomen en betekenis aan je leven geven.

Uit tallozen, jij gaat over meer dan alleen boeken. De auteur vertelt ook over zijn particuliere obsessies: van klassenongelijkheid en Taiwan tot tunica’s en alles van de Goombay dance band. Terloops komen zijn mislukte liefdes voor Jurre en Bob aan de orde en maakt de lezer kennis met R., personage tegen wil en dank.

Zie hier voor de hele Tzum-reeks.

Geplaatst in Uit tallozen, jij | Tags: , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Aangekondigd voor oktober: nieuw deel Tzum-reeks

Optreden bij Literaire Salon in H’ART museum

Op donderdag 24 juli wordt in het H’Art museum een bijzondere Literaire salon georganiseerd aan de hand van de boeken Hij/hem en Zij/haar van Uitgeverij kleine Uil.

Uit de aankondiging: “Deze keer niet één schrijver, maar een schrijversforum dat de Nederlandse roze literatuur in de regenboogkleuren zet. Ze delen persoonlijke verhalen over hun literaire idolen, geven beschouwingen en gaan in gesprek met het publiek. De rode draad wordt gevormd door de boeken “Hij/hem – Een ABC van Regenboogboeken” en “Zij/haar – Een ABC van lesbische literatuur”. Boeken waarin persoonlijke verhalen van schrijvers zijn opgetekend.

Welke boeken precies besproken worden, houden we nog even geheim. Wel kunnen we alvast verklappen welke schrijvers hun licht laten schijnen over diverse werken:
Coen Peppelenbos, Doeke Sijens, Eric de Rooij, Laurie Bastemeijer, en Marie-José Klaver.”

Waar: HÁRT museum, Amstel 51, Amsterdam, vrij entree, aanvang 14:00 (inloop 13:30).

Meer: Muzikale bijdrage door Nicolaas Elsthout, presentatie Bep Ruting.

Klik hier voor de nieuwsbrief van de Flamingo

Geplaatst in Hij/hem. Een ABC van regenboogboeken | Tags: , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Optreden bij Literaire Salon in H’ART museum

Nieuw deel in de Tzum-reeks

De deadline is 1 augustus, dan lever ik bij Uitgeverij kleine Uil mijn manuscript in voor een nieuw deel in de befaamde Tzum-reeks. Het contract heb ik enkele weken geleden ondertekend. De titel van mijn boek volgt nog. Wat ik over de inhoud nu al kan zeggen: mijn deel in de Tzum-reeks gaat over boeken en andere particuliere obsessies.

De Tzum-reeks is in 2013 gestart. Het eerste deel werd verzorgd door Aristide von Bienefeldt. Ik mag het zeventiende deel voor mijn rekening nemen.

Ben je benieuwd naar de reeks. Klik dan hier.

Foto: met uitgever Peter ten Hoor (foto gemaakt door Coen Peppelenbos)

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nieuw deel in de Tzum-reeks

Kleine beslissingen ~ over Leven & lot van Vasili Grossman

In Leven & lot, het imposante epos van Vasili Grossman van bijna negenhonderd pagina’s en ruim tweehonderd personages, wordt één keer een geboortedatum genoemd. Twaalf december. Het is de verjaardag van David, een kleine jongen, die we op verschillende momenten in het verhaal tegenkomen. Hij is van alle personages die Grossman opvoert misschien wel het meest onschuldige en het meest tragische. Als het even anders was gelopen was hij nooit door de Duitsers opgepakt, maar  had hij een relatief veilig bestaan in Moskou kunnen hebben gedurende de oorlogsjaren 1940 -1945.

Nu wordt hij samen met zoveel andere ongelukkigen in een volgestouwde wagon vervoerd naar een vernietigingskamp. In die wagon sluit hij vriendschap met een andere ongelukkige, Sofja Osipovna. Ze blijven tot aan het einde bij elkaar:  als ze aankomen bij het kamp, als hij aan haar hand en onder de muziek van een fanfare-orkestje richting de gaskamer gaat, als ze samen met al die anderen zich van hun kleding moeten ontdoen, als ze de gaskamer worden ingedreven. In die volgepropte ruimte sterft hij eerder dan Sofja:

‘In mijnschachten vallen de gasverklikkers, vogels of muizen, met hun kleine lijfjes meteen dood als de lucht vergiftigd raakt. De jongen met zijn tengere vogellichaam was eerder gestorven dan zij. Ik ben moeder geworden, dacht ze. Dat was haar laatste gedachte.’

Eigenlijk wordt in deze bladzijden de aandacht van de lezer vooral naar Sofja getrokken. Lees de volledige column op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , | Reacties uitgeschakeld voor Kleine beslissingen ~ over Leven & lot van Vasili Grossman

Negentienhonderdvijfenvijftig ~ bij de verjaardag van Doeke Sijens

Lang geleden zag ik bij een concert van Marc Almond in een gedeeltelijk gevulde muziekzaal in Leeuwarden Doeke Sijens in het publiek staan. Hij bewoog net als iedereen ritmisch zijn schouders op en neer op de beat van Tainted love en Tears run rings. Het publiek was welwillend. Zelfs toen Almond hoorbaar vals had ingezet en daarvoor excuses maakte, kreeg hij van iedereen een hartelijk applaus – ook van Doeke.

Achteraf dacht ik: waarom heb ik hem nou niet even aangesproken? Wel hem de hele avond als een voyeur in de gaten houden (en dat kon gemakkelijk want het was in die muziekzaal zogezegd niet druk zodat ik goed kon zien welke nummers hem bevielen, welke minder) en vervolgens te beroerd om op hem af te stappen, een hand te geven, iets aardigs te zeggen. Ogenschijnlijk ben ik een evenwichtig mens, maar mijn geest laveert elke dag tussen hartelijke spontaniteit en een schuw en teruggetrokken bestaan. Die avond in Leeuwarden sloeg de balans overduidelijk door naar het laatste.

We kenden elkaar in die tijd ook nog niet zo goed. Een korte ontmoeting in Groningen, tijdens de presentatie van Hij zag een kameraad in mij, waarbij hij Tavenier, de gaysoap die hij schreef met Coen Peppelenbos signeerde. En bij een Couperusmiddag in Den Haag, waar ik ruzie kreeg met iemand van het feestcomité die per se wilde dat ik bij het voordragen een foeilelijke lila Couperusstropdas droeg. De dichter als lakei. Hij sprak her en der mensen aan over mijn schandelijk gedrag, achtervolgde me, zwaaiend met die stropdas, tot we op de Mauritskade voor het geboortehuis van Couperus stonden. De burgemeester onthulde mijn gedicht aan de gevel. Vervolgens las ik het gedicht voor met in mijn blikveld die vent, ostentatief afkeurend nee schuddend. Ik las zonder enige beleving, omdat alles in mij naar huis verlangde of naar geweld. Ook geen stemming om fijne contacten te leggen. Doeke groette ik op de terugweg op station Den Haag Centraal, maar we spraken elkaar niet.

Dat ik sinds 2020 door kleine Uil wordt uitgegeven, heb ik uiteindelijk mede aan hem te danken, zo begreep ik later. Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Negentienhonderdvijfenvijftig ~ bij de verjaardag van Doeke Sijens

Hoe ironisch is de dichter des Vaderlands? ~ een column op Tzum

Er komt een dezer dagen een avond waarop de titel Dichter des Vaderlands door iets anders wordt vervangen. Op de website van Spui 25 lees ik:

‘Toen Babs Gons werd aangesteld als Dichter des Vaderlands was het eerste dat zij zich afvroeg: is deze benaming nog wel van deze tijd?’

Dat ze zichzelf deze vraag stelde (en het was nog wel de ‘eerste’ vraag na haar aanstelling) verbaasde mij: ik had de titel Dichter des Vaderlands nooit opgevat als ‘van deze tijd’. Voor mij was Dichter des Vaderlands, al vanaf zijn lancering aan het begin van deze eeuw, vooral ook ironisch.

Des Vaderlands was een overduidelijke knipoog, een verwijzing naar de eeuw van genootschappen, naar rederijkers, naar lees- en dichtgezelschappen, naar de Maatschappij tot Nut van het Algemeen, clubjes die voor de 20e eeuw aanbrak, een bijdrage leverden aan de goede zeden en het culturele leven van Nederland, maar ook erg met zichzelf bezig konden zijn. Des Vaderlands was zo overduidelijk archaïsch, dat kon je  toch alleen tongue in cheek gebruiken?  Vaderlands was Jan van Speijk en zijn ‘Dan liever de lucht in’. De negentiende-eeuwse zeeman die liever met een klap ten onder ging dan dat de Belgen zijn schip zouden bemachtigen.

In de vreedzame dagen aan het begin van deze eeuw waren er in intellectuele kringen Nederlanders noch Belgen te vinden die hun leven voor een ideaal als het Vaderland zouden geven. Haha, ik ben d’r gek, doe mij maar een tweede espresso macchiato.

Dat Rutger Kopland weigerde om de eerste Dichter des Vaderlands te worden, maar Gerrit Komrij gretig ja zei, bevestigde voor mij het beeld van ironie bij deze titel. De titel Dichter des Vaderlands past alleen die dichter met het hart van een nar.

Lees hier de volledige column. (column verscheen op 24-02 op Tzum, voor de bekendmaking van de nieuwe titel)

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Hoe ironisch is de dichter des Vaderlands? ~ een column op Tzum

Overthinker ~ over een jonge schrijver, Dyer, Grossman en Schwarzwälder Kirschtorte

Ik dacht bij het instappen dat die ene jongen met mij flirtte, maar het bleek de jonge schrijver te zijn die niet mij maar R. herkende van zijn activiteiten op de socials. Wat een leuk begin, dacht ik nog, nadat ik vriendelijk had teruggeknikt en met nog meer zin in vakantie enkele rijen verder mijn eigen zitplaats had ingenomen.

‘Is het niet die en die, je weet wel?’ vroeg R., want hem was ook niets ontgaan. Eerlijk gezegd, ik had bij de jonge schrijver een heel ander gezicht bedacht. Blond, met lokken over de oren. Voordat we onze telefoon op vliegmodus zetten, zocht R. zijn portret op. ‘Stuur hem anders een berichtje?’ stelde ik voor en installeerde me bij het raam met Geoff Dyers Uit pure woede.

Er volgde geen reactie. Ook toen we vijf uur later geland waren en met een grote groep vakantiegangers-op-leeftijd bij de bagageband op onze koffers wachtten, geen antwoord. Later zat hij ook niet in de bus die, na een rit langs andere hotels, ons bij onze bungalow afzette. Waarschijnlijk stond hij zelfstandiger in het leven dan wij en was hij, de meute vooruit, met uitsluitend handbagage zijn huurauto ingestapt.

‘Hij heeft gereageerd,’ zei R. toen ik onder de douche vandaan kwam. ‘Hij herkende mij ook en wenst me een goede vakantie.’

‘Wat aardig. Verblijft hij in de buurt? Misschien kunnen we een keer koffiedrinken?’ Met een stuk taart van Café Wien of Café de Paris dacht ik erbij en betrapte me erop dat ik deze uitnodiging niet alleen had bedacht uit nieuwsgierigheid naar de jonge schrijver, maar ook om een reden te hebben om ons niet te houden aan de afspraak van maximaal twee keer taart eten in de vakantie – en een extra keer een stuk Schwarzwälder Kirschtorte te mogen nemen. Of als de Schwarzwälder Kirschtorte er niet meer was, dan de Baskische cheesecake, of iets met aardbeien of mokka.

Terwijl ik me verder afdroogde dicteerde ik R. de tekst die hij de jonge schrijver moest appen. Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Overthinker ~ over een jonge schrijver, Dyer, Grossman en Schwarzwälder Kirschtorte

Schaarste aan moed ~ over Mariann Edgar Budde

Bij de ingang van het restaurant hing een krantenartikel met een foto van prinses Beatrix. Het bewijs dat zij – geheel onverwachts – hier ook een hapje was komen eten. Zat ze aan hetzelfde tafeltje als wij vieren nu, met voor haar een klein schaaltje kroepoek om het wachten op haar bestelling te overbruggen? Sloeg door een scheut cognac de vlam in haar teppan-gerecht, zoals dat even later voor mij gebeurde? Het zou wel aardig zijn geweest als zij hier weer zou zitten, aan een belendend tafeltje. Een vaste gast op zondag.

Ik weet niet meer hoe we erop kwamen, maar we spraken over onze helden, veelal literaire helden. De meesten waren dood, vergeten of op vergevorderde leeftijd. ‘Achteraf is het zonde dat ik nooit Gerard Reve heb opgezocht,’ zei J. bij het weglepelen van zijn kippensoep. Waarop ik de vraag stelde wie je in je leven graag  een keer of nog een keer zou willen ontmoeten.
‘Typisch zo’n vraag op een pickwick theelabel,’ zei R., opmaat om niets met deze vraag te doen. Ik dacht aan Jan Wolkers en Remco Campert en ik dacht aan Tove Ditlevsen. Op een foto in Vilhelms kamer zit ze in typische jarenzeventigkleding op de bank: voeten onder de billen, sigaret in de hand. Herkenbare pose. Mijn moeder ook toen.
Allemaal doden.
‘Jan Lisiecki,’ zei J. ‘De jonge pianist. Hij sloeg een keer bij een foto heel stevig zijn arm om me heen!’
Op mijn telefoon liet ik aan R. en H. zien wie dat was. ‘Niet op elke foto is hij knap,’ zei iemand kritisch. Ik dacht aan M. Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Schaarste aan moed ~ over Mariann Edgar Budde

Optreden in de literaire salon: Sex en Chopin

Zondag 19 januari word ik door Bep Ruting in de literaire salon van het Roze stadsdorp geïnterviewd over mijn werk. In de aankondiging: “Met roze oortjes heeft de literaire salon in de kerstvakantie zijn romans gelezen, De wensvader, Augustus en Nul meter afstand. Alle drie zijn aan te bevelen. Kom naar de Literaire Salon om deze schrijver te ontmoeten, prikkelende passages te horen, afgewisseld met pianospel van Nicolaas Elsthout die ons met Chopin in vervoering zal brengen.”

Literaire Salon

  • Zondag 19 januari 2024
  • Buurthuis De Coenen, Joh. M. Coenenstraat 4, Amsterdam Zuid.
  • Start programma 15:00, zaal open 14:30
  • Kosten: € 10,00 inclusief koffie en thee.
  • Op de website kun je je aanmelden.

Speciaal voor deze gelegenheid zocht Nelleke Oepkes mij op en schreef ze een fijn portret:

In bus 62 op weg naar Amsterdam Zuid beraadde ik mij op het spannende dat komen ging. Voor het eerst en in mijn wilde eentje zou ik namelijk een schrijver interviewen! Eric de Rooij. Vlakbij de halte van uitstap was een bloemenkraam. Daar kocht ik  een bosje roze tulpen. Dan had ik in ieder geval iets in handen. Het was nu of nooit. Ik belde aan. (lees hier verder)

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Optreden in de literaire salon: Sex en Chopin