Het verloren cahier ~ over de dagboeken van Etty Hillesum

‘Mag ik je hand lezen?’ Een jongen met eyeliner schoof naast me in de brede, naar rook en verschraald bier stinkende fauteuil, die lang geleden door ene Jochem van de vuilnisbelt naar deze studentenflat was gesjouwd. Vetvlekken in de bekleding, alles plakte. Omdat er een feestje was, dronk iedereen gratis uit het kratje in de gezamenlijke keuken. Er klonk jaren tachtigmuziek, maar dat noemden we toen nog niet zo. De eyelinerjongen drukte zijn dij tegen mijn dij aan. ‘Hoezo?’ vroeg ik. Hij negeerde mijn vraag professioneel: ‘Ken je de oorlogsdagboeken van Etty Hillesum niet? Moet je echt eens lezen. Ze was in de ban van Julius Spier, een handlijnkundige. Van hem heb ik me het handlezen eigen gemaakt. Laat maar eens zien, die hand van jou.’ Lees verder op Literair Nederland.

Geplaatst in Literair Nederland | Tags: , , | Reacties uitgeschakeld voor Het verloren cahier ~ over de dagboeken van Etty Hillesum

Een interview met Hafid Bouazza voor HUMAN

human42014

Vanmiddag, toen ik hoorde dat Hafid Bouazza was overleden, dacht ik terug aan het interview dat Roeland Ensie en ik met hem hadden. Dat was in het najaar van 2014. Hij was dat jaar gekozen tot Vrijdenker van het jaar. Mijn herinnering aan die middag bij hem thuis: gastvrij, open en scherp en vriendelijk eigenzinnig.

“Het is totale waanzin om tegen ouderdom te willen vechten. Ik had werkelijk niet verwacht dat ik ooit zou zeggen: ik ben in evenwicht, ik voel me prettig. Het allermooiste is wel dat je je angsten kwijtraakt bij het ouder worden.”

Klik hier om naar het blad en het interview te gaan.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Een interview met Hafid Bouazza voor HUMAN

Een ‘pervert’ in cursief ~ over Tom Ripley, Patricia Highsmith

Op een dag bezoek je een boekhandel in een tijdslot. Je zegt je naam bij de deur, die eerst op een kier opengaat. Je winkelt met een mandje, wat je anders nooit zou doen. Hongerig hamster je stapels boeken. Eerst maar Maxim Osipov, in hem had ik al heel lang zin. Roelof Smit volgt en Kerry Andrew. Zondagochtend – voor het eerst in mijn leven heb ik vier etages en vele gangpaden vol boeken nagenoeg voor mezelf alleen. Dan zie ik De getalenteerde meneer Ripley van Patricia Highsmith. Highsmith, honderd jaar geleden geboren, vandaar de heruitgave. Ze zei: Ripley dicteerde, ik hoefde alleen maar te tikken. Een zin die me bijbleef. De triomf van een schrijver, om zó een boek te kunnen schrijven.

Lees verder op Literair Nederland.

Geplaatst in Literair Nederland | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Een ‘pervert’ in cursief ~ over Tom Ripley, Patricia Highsmith

Kroonboek ~ over Geheim dagboek van Hans Warren

“Zo arriveerde, weliswaar verlaat, op 12 augustus 1986 het boekenpakket dat mijn leven drastisch veranderde: de eerste twee delen Geheim dagboek van dichter Hans Warren (1921 -2001). Zijn dagboek bracht mij op het spoor van Maria Dermoût, Julien Green en, vooral, Konstantinos Kavafis. Maar bovenal, Geheim dagboek verbond mij voor het leven met een blozende jongen uit Zeeuws-Vlaanderen. Bij hem in Amsterdam-West stond een rijtje Geheim dagboek. ‘Jij ook?’ vroeg hij.” 

Lees de volledige column op Literair Nederland.

Geplaatst in Literair Nederland | Tags: , , | Reacties uitgeschakeld voor Kroonboek ~ over Geheim dagboek van Hans Warren

Veel bleef ongezegd ~ over Bougainville van F. Springer

Bougainville, de naam van een wereldreiziger, een plant, een eiland, een boek. Bezoek een Spaanse of Italiaanse kustplaats en het paars van de bougainville bloeit welig tegen zandgele muren van vervallen historische gebouwen, verlaten kerkjes. Bougainville, ik zeg de naam hardop en melancholie, verlangen, sehnsucht ontwaken. Zoals ik dat ook heb bij Jamaica, Odessa of de Sargossazee, bestemmingen waar ik nooit ben geweest, waar ik waarschijnlijk nooit zal komen, maar die bij mij een wonderlijk verlangen opwekken. Als je in het leven érgens troost vindt of vervulling van je diepste wensen, dan moet het dáár gebeuren. Lees verder op Literair Nederland.

Geplaatst in Literair Nederland | Tags: , , | Reacties uitgeschakeld voor Veel bleef ongezegd ~ over Bougainville van F. Springer

Over Jaguarman van Raoul de Jong

‘Wij zeggen in winti: het verleden verschilt niet van vandaag, het is dezelfde werkelijkheid, met een ander gezicht. Dat is logisch toch? Als er ergens een overstroming is geweest, dan werkt dat door, tot op de dag van vandaag. Zo werkt het ook voor mensen. Het heden van opa, dat ben jij.’ Aan het woord is Juliën Zaalman. Overdag werkt hij op Bureau Burgerzaken, ’s avonds schrijft hij boeken over het winti-geloof. Hij is één van de vele bijzondere mensen die Raoul de Jong (1984) in Suriname ontmoet en in zijn boek Jaguarman portretteert. Een boek dat laveert tussen reisdagboek, geschiedenis, betekenisgeving en mystiek. Er is sprake van een familievloek. De grootvader van De Jong zou de gave hebben gehad om zich te veranderen in een jaguar, ‘het sterkste en, volgens sommigen, wreedste dier van het Zuid-Amerikaanse regenwoud’.

De complete recensie, met als titel: Heden en verleden zijn één, staat op Literair Nederland.

Geplaatst in Literair Nederland | Tags: , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Over Jaguarman van Raoul de Jong

De route tussen de regels ~ poëzie en geestelijke verzorging

In het zojuist verschenen Tijdschrift Geestelijke Verzorging (nr 101, maart 2021) is een boekessay van mij gepubliceerd waarin ik een lans breek voor de gebruikswaarde van poëzie in de begeleiding van cliënten door geestelijk verzorgers: De route tussen de regels. Poëzie en geestelijke verzorging. Een eerste verkenning.

Ook in dit nummer, een nieuw gedicht. Titel: Opnieuw en opnieuw, geïnspireerd op wat een geestelijk begeleider in de praktijk doet, meemaakt, laat. Motto komt van Franco Battiato.

Geplaatst in TGV | Tags: , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De route tussen de regels ~ poëzie en geestelijke verzorging

De Reis ~ een column over Céline en vertaler E.M. Kummer

Achter het station van Leiden werden R. en ik afgehaald voor een verjaardagsfeestje van een emeritus hoogleraar. Op de passagiersstoel zat een man met wit haar die ons scherp en glimlachend opnam, achter het stuur zijn vrouw. We reden Oegstgeest in, althans ik geloof dat het Oegstgeest was, want ik kwam eigenlijk nooit in deze omgeving. Het was ook donker, het regende licht. De ramen waren beslagen. De man op de passagiersstoel had wel zijn naam genoemd, maar ik had hem niet goed verstaan. Het was geen doorsneenaam. En hij week af van de naam van zijn echtgenote, die ik wel kende. Hij sprak op een enthousiaste en aanstekelijke manier, een beetje staccato, met humor, half naar ons omgedraaid, tot de auto werd ingeparkeerd en zij tegen ons alle drie zei dat we konden uitstappen. 

Lees de volledige column op Literair Nederland

Geplaatst in Literair Nederland | Tags: , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De Reis ~ een column over Céline en vertaler E.M. Kummer

Salamander ~ over Louis Couperus

En voor het eerst waardeerde hij. Een zin in cursief. Het is de laatste regel van Metamorfoze (1897) van Louis Couperus. Een boek dat ik kocht bij de plaatselijke V&D. Mijn allereerste Couperus, een pocket uit de Salamanderreeks. Waarom Couperus, waarom Metamorfoze dat toen al bijna een eeuw oud was? Ik had geruchten vernomen, over dandyisme, maskerade en roze zomerpakken. Ook de flaptekst en het nawoord van F.L. Bastet maakte nieuwsgierig: hoofdpersoon Hugo Aylva zou een zelfportret van de schrijver zijn. Bijna dertig jaar geleden gaf ik mijn Salamanderpocket cadeau aan een jongen met groenblauwe ogen, krulhaar en bloswangen. De gladde huid van een zeehond. Lees de volledige column op Literair Nederland

Voor Literair Nederland schrijf ik over boeken die iets voor mij betekend hebben. Dit is de achtste column in deze reeks.

Geplaatst in Literair Nederland | Tags: , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Salamander ~ over Louis Couperus

Boekéé-kerels ~ een column over de Bouquetreeks

De opzichter van de schoonmaakploeg droeg een crèmekleurige terlenkabroek die strak om zijn billen zat, in zijn kruis knelde en bij de enkels fladderde. In de weken dat ik als zomerkracht inviel bij één van de grootste publieke omroepen om wc’s te schrobben en tapijten te zuigen, droeg hij hem elke dag waardoor eigenaar en broek iets smoezeligs kregen. Vintage bestond nog niet en dertig was in mijn ogen toen ook echt oud. 

Lees verder op Literair Nederland.

Geplaatst in Literair Nederland | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Boekéé-kerels ~ een column over de Bouquetreeks