Op de boot naar Schiermonnikoog zit ik naast een vrouw in een Teamsvergadering. Oortjes in, vier ernstige gezichten op schoot. Haar eigen camera staat op zwart. Met haar linkerhand zet ze op en af een verrekijker tegen haar ogen om de rode en witte vuurtoren die ik van ver zie, dichterbij te halen. Pas als we aanmeren verontschuldigt ze zich bij haar Teamsgenoten voor haar afwezige aanwezigheid.
Ik had toen we die ochtend uit Amsterdam vertrokken juist besloten om het multitasken achter me te laten. Niet om de haverklap die telefoon erbij pakken voor een berichtje zus lezen, een appje zo beantwoorden. Me concentreren op een ding. Of mijn omgeving. Of een boek. Ik was geïnspireerd geraakt door Byung-Chul Han en had in de afgelopen weken enkele van zijn kleine boekjes gelezen. In De Groene Amsterdammer van vorig jaar bekritiseerde hij de huidige samenleving, die hij narcistisch noemt, en pleitte hij voor meer luiheid. Hij constateerde een verval van de aandacht, ook door social media, met grote gevolgen voor sociale relaties.
In zijn boekje over Simone Weil: ‘Zowel de empathie als het respect berusten op de aandacht voor de ander. Als de aandacht voor de ander afneemt, verruwt de samenleving.’
Zijn pleidooi verontrust me. Er is dat fijne gevoel van herkenning. Hoe aandachtiger ik ben hoe meer ik mezelf vergeet hoe gelukkiger. Maar ik voel ook ongemak, doordat ik bij mezelf verval van concentratie ervaar. Dit jaar heb ik nog geen negentiende-eeuwse Rus gelezen – geen tijd, lees: teveel tijd kwijt aan scrollen, filmpjes en meningen. Dan het schrijven. Schrijven is toch een hoogmis voor concentratie. Het is pijnlijk te merken hoe gemakkelijk mijn aandacht telkens afdwaalt. Daarom neem ik me voor om tijdens ons korte verblijf op Schiermonnikoog het anders te doen. Minder telefoon. Schriftje mee. Meer in het moment. Dan helpt het dat het eiland zo vreedzaam is. Voordeuren staan open, weinig verkeer. Bij het huren van een fiets hoef je geen paspoort te laten zien. R. en ik volgen de roep van de ganzen en zoeken duinen en strand op. Ondertussen verheug ik me op het avondeten bij Van der Werff, op de aardappeltjes in de schil en in roomboter gebakken die ik een vorige keer zo heerlijk vond. Lees verder op Tzum.
