De schrijftafel van Hans Warren

Geplaatst op november 27, 2024 door ericderooij

Tzum publiceerde onze reportage over hoe de schrijftafel van Hans Warren bij ons terecht is gekomen. Uiteraard met foto’s.

Zouden jullie de schrijftafel van Hans Warren willen hebben?’
Deze onverwachte vraag kregen we bij de borrel na afloop van de uitzending met Theodor Holman in de OBA op 13 november jl.. Daarin had Mario Molegraaf gesproken over zijn biografie Opperhuidmens; acteur Wim van der Grijn las gedichten voor en Franca Treur en Eric vertelden over de betekenis van Warrens Geheim dagboek in hun leven.
Of we er wel plek voor hadden? Zijzelf niet meer.
Iris, de ex-vrouw van Mario, appte ons de maten en een foto: lengte 1.22, diepte 57, hoogte 75. Al waren de maten het dubbele geweest, het maakte ons niet uit. Een klassiek Engels bureau op wieltjes, met vijf diepe laden, een blad met leren inleg. Waarschijnlijk, zo vertelde Mario ons, rond 1980 aangeschaft. Ook de stoel mocht mee.  Zie verder website Tzum.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De schrijftafel van Hans Warren

Homo ludens ~ over spelenderwijs lezen: Peter Flamm, Dens Vroege, Arnold ten Oever en Ilse Starkenburg

Geplaatst op november 20, 2024 door ericderooij

Ik sla niet snel een uitnodiging af en beleef een zeker genot als ik gestoord word. Mag ik je bellen? Mailen? Appen? Ja hoor. Is het nieuwsgierigheid, een zucht naar afwisseling? Vast iets anders. Iets dieps en heel onbewusts.

Ter voorbereiding op een avond in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) sprak ik Rina Spigt bij Le Pain Quotidien. ‘Wat prachtig is,’ zei ze, nadat we veel hadden gesproken over de hommage aan het werk van Hans Warren die zij en Theodor Holman voorbereidden, ‘is de kleine roman Ik? van Peter Flamm. Ken je die? Eerste Wereldoorlog, een man keert terug van het slagveld, iedereen is blij om hem weer te zien, alleen de hond reageert afwerend.’

Het boek uit 1926 is dit voorjaar in vertaling verschenen en was aan mijn aandacht ontsnapt. Maar door de lovende woorden van Rina, bestel ik het boek bij thuiskomst meteen. Peter Flamm (1891-1963) is het pseudoniem van Erich Mosse. Joods. In 1933 uit Duitsland gevlucht, naar de Verenigde Staten. Een avond lang zoek ik naar alle mogelijke achtergronden van Ik? en zijn auteur. Het boek zelf laat zich minder gemakkelijk veroveren. De terugblik waarmee Ik? wordt afgesloten raakt. Mosse keert na de Tweede Wereldoorlog terug naar Duitsland. Een man slaat een arm om hem heen en zegt diep gegrepen te zijn door zijn radioprogramma. ‘Ik waardeerde zijn ontroering, maar terwijl zijn lichaam te dicht bij het mijne kwam, kon ik de gedachte niet van me afschudden: en wie heb jij van kant gemaakt?’

In dezelfde week vraagt schrijfster Dens Vroege of ze mij haar boek De paden der liefde mag toesturen. Zie volledige column: hier.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Homo ludens ~ over spelenderwijs lezen: Peter Flamm, Dens Vroege, Arnold ten Oever en Ilse Starkenburg

Theodor Holman brengt hommage aan Hans Warren en ik mocht erbij zijn

Geplaatst op november 17, 2024 door ericderooij

Het was een bijzondere avond in de theaterzaal van de Openbare Bibliotheek van Amsterdam (OBA): een hommage aan Hans Warren. Aanleiding was de verschijning van Opperhuidmens, de biografie die Mario Molegraaf over Hans Warren heeft geschreven. Ook aan tafel: Franca Treur (zij ontving het eerste exemplaar van de biografie), Wim van de Grijn die gedichten van Warren en Kavafis voorlas en ik mocht, ook namens Ronny Boogaart, iets vertellen over de Hans Warrenwebsite en mijn column Een postume striptease op Tzum. Ik mocht ook een fragment uit Geheim dagboek 2001 voorlezen, over ziekte, aftakeling en de ongemakkelijke relatie tussen partners als een vooral mantelzorger is geworden. Wil je de uitzending zien op Salto tv? Klik dan hier.

Hieronder foto’s: aankomst in de OBA, een stevige omhelzing van Theodor Holman, en de fantastische Rina Spigt, die de redactie over deze uitzending voerde en een groot fan van Hans Warren is.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: | Reacties uitgeschakeld voor Theodor Holman brengt hommage aan Hans Warren en ik mocht erbij zijn

Aanschuiven bij de Hans Warren-avond in OBA

Geplaatst op november 8, 2024 door ericderooij

Volgende week woensdag 13 november brengen Theodor Holman en Rina Spigt een hommage aan schrijver Hans Warren. De aanleiding is de pas verschenen biografie Opperhuidmens. Aan tafel zitten biograaf Mario Molegraaf en schrijfster Franca Treur. Acteur Wim van der Grijn leest voor uit het werk van Hans Warren. Ook ik mag aanschuiven. Vorige week had ik naar aanleiding van mijn column op Tzum over Opperhuidmens een fijn gesprek met Rina Spigt. Omdat Ronny Boogaart en ik al jaren een website bijhouden over het leven en werk van Hans Warren was de match snel gemaakt.

De avond is op woensdag 13 november in de Openbare Bibliotheek Amsterdam aan de Oosterdokskade 143 in Amsterdam. De hommage wordt ook via Salto uitgezonden. Gratis kaarten kunnen gereserveerd worden via de OBA. Het programma is van 20:00 – 21:00.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Aanschuiven bij de Hans Warren-avond in OBA

Moeder en zoon ~ over Didier Eribon en oude mensen

Geplaatst op november 8, 2024 door ericderooij

‘Over ouderdom wordt veel te weinig nagedacht, het interesseert niemand’, is de kop boven een interview dat NRC had met de Franse filosoof Didier Eribon. Hij pleit voor meer geld naar verpleeghuiszorg en een andere manier van zorg verlenen, waarbij jong en oud samenwonen en naar elkaar omkijken. Voor dat laatste zijn er, in Nederland althans, al her en der initiatieven die hoopvol stemmen. Voordat lezers roepen dat meer geld niet de oplossing is: grotendeels klopt dat. Het gaat ook om de wijze waarop geld wordt besteed en dat blijkt telkens weer een oneindig leerproces te zijn.

Toen ik ruim zeventien jaar geleden in een verpleeghuis kwam te werken leefden de bewoners in twee- en soms viertallen op een kamer, roken de gangen naar urine, droegen medewerkers een uniform en was er een ruime keuken waar elke dag werd gekookt. In de loop van de tijd verdween het uniform om het huiselijke van een verpleeghuis te benadrukken, verdwenen incontinentiematerialen uit het zicht, en de geuren die daarbij hoorden, en kreeg iedere bewoner een eigen kamer. Omdat vooruitgang twee stappen vooruit en een stap achteruit gaat, verdween ook de eigen keuken en kregen bewoners hun warme maaltijd via een externe cateraar. Regenereren, het opwarmen van eten, deed zijn intrede, en het duurde lang voordat ik dat woord kon onthouden. Inmiddels keert het zelf koken terug in het verpleeghuis, en ook het uniformjasje – voor de hygiëne.

Eribon schreef met Een vrouw uit het volk. Leven, oudersom en sterven een ongemakkelijk moeder-en-zoonboek. Lees verder op weblog Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Moeder en zoon ~ over Didier Eribon en oude mensen

Een postume striptease ~ over de biografie Opperhuidmens

Geplaatst op oktober 25, 2024 door ericderooij

Hans Warren was 59 toen hij zijn eerste Geheim dagboek voor publicatie voorbereidde. Het werd het dagboek over de oorlogsjaren 1942-1944: Zeeland, de liefde voor Sibylle, ontluikende homoseksualiteit, vogels en natuur. De oorlogsjaren waren voor Warren in tijd net zo dichtbij als nu voor mij de jaren tachtig zijn. Zou ik zelf, ik ben vandaag één dag 59, ook een taartpunt uit mijn dagboek van de jaren tachtig willen publiceren?

Nee. Juist om die reden: het is te dichtbij, de mensen die toen een rol in mijn leven speelden, leven grotendeels nog. Ik zou schuilnamen moeten bedenken of hun rol in het dagboek schrappen. Ook Warren heeft daarmee geworsteld, dat blijkt wel uit de pas verschenen biografie Opperhuidmens, geschreven door Mario Molegraaf. (Molegraaf was Warrens partner van 1978 tot zijn dood in 2001.)  Wat beken je wel publiekelijk? Wat moffel je weg? Wie moffel je weg?

Voor mij die het leven en het werk van Warren goed kent levert dat aspect van de biografie de meest interessante leeservaring op. Vaak genoeg vertelde Warren in de media dat hij alleen slechtlopende zinnen en taalfouten uit het dagboek haalde. Maar Warren stileerde zijn gepubliceerde dagboek tot in de puntjes en hij hield bij het persklaar maken rekening met derden. Zo sneuvelde in een van de latere dagboeken de klunzige vrijage met Charles Hofman om begrijpelijke redenen. Waarom dit geheim bekendmaken als het je vriendschap met Gerrit Komrij schaadt? Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Een postume striptease ~ over de biografie Opperhuidmens

Waarom ik Marieke Groen een bestseller gun ~ een column over geld

Geplaatst op oktober 9, 2024 door ericderooij

Ik begin: geldverstrekkers aller landen, lees Het verhaal van mijn schaarste van Marieke Groen! UWV’s door heel Nederland, doe Het verhaal van mijn schaarste cadeau aan uw medewerkers. Het hele boek. Of als dat te duur is (€ 22,99) dan de proloog en het eerste deel, jaag er een nietje doorheen, en betaal de auteur in lijn van de auteurswet. En medewerkers: lees het, bespreek het met elkaar, herinner het u als u een volgende keer een nieuw gezicht voor uw balie treft.

Ja, dat vermaledijde geld. Deze week las ik Het verhaal van mijn schaarste. Al bij de proloog brak me letterlijk het angstzweet uit en werd ik besprongen door mijn eigen herinneringen aan schaarste en mijn rondgang langs de instituties voor bijstand. De vernederingen. Het onbegrip. Het telkens maar weer bedenken hoe je het einde van de maand haalt. Ik had het geluk dat mijn moeder me een gezonde maaltijd voorzette, deodorant en shampoo meegaf.  Een keer had ik mij misrekend, ik weet niet eens meer welke fout ik had gemaakt, maar geld voor de trein naar mijn ouders had ik niet, waardoor ik een van mijn beste vrienden om f 25,- moest vragen, met de belofte het hem, als ik over een week weer geld had, meteen terug te geven. Zijn aarzeling, zijn blik (wantrouwend) en het met moeite toch geven, herinner ik me nog goed.

Maar ik herinner me ook mijn naïviteit, die ik ook bij Groen bespeur, als het om geld verdienen gaat, een ongemak bij geldzaken dat ik van huis uit heb meegekregen en dat ik eigenlijk nog steeds wel heb. Zie Tzum voor volledige column.

Geplaatst in Tzum | Tags: , | Reacties uitgeschakeld voor Waarom ik Marieke Groen een bestseller gun ~ een column over geld

Op een eiland hier ver vandaan ~ over democratie, Taiwan en de documentaire Invisible Nation

Geplaatst op september 25, 2024 door ericderooij

Op zaterdag 14 september vond in Kinepolis Utrecht de Europese première plaats van de film Invisible Nation. Een geheime première, onaangekondigd in de filmladder. Wij waren mee op uitnodiging van H., die prompt tussen ons in ging zitten en zichtbaar geraakt was door deze documentaire van de recente geschiedenis van zijn land, Taiwan.

De inleider zei het zelf: Invisible Nation van Vanessa Hope zou ook als propaganda kunnen worden gezien. Propaganda voor de kracht en kwetsbaarheid van een democratisch land dat onterecht buiten de internationale gemeenschap wordt gehouden. De boodschap was overduidelijk: Taiwan ligt in de vuurlinie als het gaat om het beschermen van democratische waarden en verworven rechten en verdient meer erkenning vanuit gelijkgestemde landen. Zie ons. Steun ons. Erken ons.

Voor mij ging Invisible Nation over het elan van een jonge democratie. Taiwanezen zijn zich ervan bewust dat hun democratie zomaar weer verloren kan gaan. Wij westerlingen, geboren in een oude democratie, leven vaak in de veronderstelling dat een democratische rechtsorde gelijk is aan eeuwig afgekochte erfpacht. Iets dat blijft, ook na mij. Iets om niet meer over na te denken. Of te onderhouden. Een dictatuur hier? Ondenkbaar. Lees verder op Tzum

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Op een eiland hier ver vandaan ~ over democratie, Taiwan en de documentaire Invisible Nation

Verslaafd aan jou

Geplaatst op september 11, 2024 door ericderooij

De gevaren van het leven werden mij al op jonge leeftijd bijgebracht. Mijn moeder waarschuwde voor verkeer en onbekende meneren en mijn vader voor karakterloosheid en drugsgebruik. We zaten aan de ronde eettafel in de voorkamer. Achter de brede rug van mijn vader – in die tijd liep hij nog op zijn handen heen en weer over het tuinpad – stond op een met witte strepen gemarkeerde plek de ambulance, blinkend in de zon. Symbool om het goede voor de ander te doen. Die nacht was hij er een paar keer uit geweest met de gebruikelijke spoed, zwaailicht en sirenes. Was het nu maar voor een oud vrouwtje dat uit bed was gevallen, of een veertiger met een beginnend infarct, nee, weer voor een of andere klojo in het uitgaansleven. Drugs, het leek wel als een virus onder de jeugd van het dorp te woeden. Lag er weer iemand meer dood dan levend in een stuip vlakbij dat ene café. Moest je oppassen niet zelf in een naald te trappen. Ik herinner me vooral de jongen die uit een raam was gevallen van de Tagrijn, toen een beruchte verzamelplek van junkies en dealers. Terwijl ik hagelslag op mijn boterham strooide luisterde ik met ingehouden adem naar hoe die jongen in de glasscherven en met het bloed dat alle kanten opspoot, opgesloten bleef in zijn trip. Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , | Reacties uitgeschakeld voor Verslaafd aan jou

Opgenomen in de eregalerij van André Keikes

Geplaatst op augustus 25, 2024 door ericderooij

Geregeld publiceert tekenaar André Keikes in zijn rubriek Ons soort mensen een tekening van een Nederlandse auteur. Deze week vond ik mezelf in deze rubriek terug. Commentaar van mensen om mij heen: Sprekend!

Ik ben er erg blij mee. Dank aan André! Hier kun je naar Tzum voor de tekening. En hier is nog meer werk van hem.

Hieronder een schermafbeelding:

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Opgenomen in de eregalerij van André Keikes