Dat kabinet van U ~ over Reve, Den Uyl en Timmermans

Geplaatst op februari 27, 2024 door ericderooij

Ongeveer op het moment dat Omtzigt de dienstauto van Plasterk leende voor een ritje naar het Haagse Postillion Hotel, stond ik met Frans Timmermans op het perron van station Amsterdam Zuid. Hij viel me in eerste instantie niet op. Gewoon een man met een baard in een gewone maar nette jas, een man zoals er zovelen op perrons door heel Nederland te vinden zijn. Naast hem, zijn assistent, een jongeman met een open en vriendelijk gezicht, die met zijn ogen graag de mensen om zich heen begroette.

Toen de trein naar Hilversum het station binnenreed, dacht ik: Ik moet het hem zeggen. In andere omstandigheden weet ik heel goed mijn mond te houden. Waarom ik nu wilde spreken? Geen idee. Ik draaide me naar hem toe, we keken elkaar aan, en ik zei: ‘Dat kabinet van u, dat komt er, hoor.’ Hij lachte en antwoordde zoiets als dat het allemaal nog wel even kon duren. Daarna wensten we elkaar een goede reis en stapte ik in de trein zonder verder om te kijken.
Wat had ik gedaan? Toen hij zei dat het nog wel even kon duren, sloeg ik hem amicaal en bemoedigend op de schouder. Wat was dat nou voor familiariteit? Waar kwam die nou weer vandaan? En wat had ik nu gezegd? Het leek verdorie wel een variant op een dichtregel van Gerard Reve: Dat Koninkrijk van U.

Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Dat kabinet van U ~ over Reve, Den Uyl en Timmermans

Oxytocine ~ over het verlangen tweeling te zijn

Geplaatst op februari 14, 2024 door ericderooij

Uit tientallen foto’s, deze.
Twee vrouwen, een tweeling. Wat zien zij als ze elkaar aankijken? De ander? Zichzelf in de ander? Zoals zij naar elkaar kijken, zo zou ik ook willen kijken en aangekeken worden.
Het toeval een van twee te zijn. Wie wil er niet een van twee zijn?

In de literatuur loopt het met tweelingen vaak niet goed af. Denk aan de broer van Helmer in Boven is het stil van Gerbrand Bakker, auto-ongeluk. Of de zussen Lotte en Anne in De Tweeling van Tessa de Loo, Anne sterft aan een hartaanval en laat de ander met wroeging achter. Tweelingen fascineren. Vooral tweelingen die elkaar na vele jaren voor het eerst ontmoeten. Blijken ze nagenoeg eenzelfde soort leven te hebben geleid. Blijken ze bijvoorbeeld allebei homoseksueel te zijn, eenzelfde beroep gekozen te hebben, een partner met dezelfde kleur haar. Hoe is het mogelijk. Er zijn Instagram-filmpjes die zo’n gebeurtenis hebben vastgelegd en de kijker een geluksgevoel geven.

Lees de volledige column op Tzum.

Met dank aan fotograaf Henk Veldhuizen (Instagram: hajeve_pictures, website: www.hajeve-pictures.nl)

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Oxytocine ~ over het verlangen tweeling te zijn

Zo’n boek, over Hilversum ~ een column over Ismael Kadare

Geplaatst op januari 30, 2024 door ericderooij

Sinds december rijd ik wekelijks op een van NS gehuurde fiets door het dorp van mijn jeugd. Ik kom op plekken waar ik deze eeuw niet meer ben geweest, maar die ik ken in het diepst van mijn herinneringen. Ik bezoek de graven waar zovelen in de tussentijd naar toe zijn gedragen. Tegelijkertijd verwacht ik bekenden van vroeger tegen te komen, maar ik herken niemand meer. De honkvaste generatie van toen is gestorven. Mijn generatie vertrok grotendeels uit het dorp. Ik ook, opgelucht. Om er jaren later achter te komen dat het dorp met mij is meegereisd. Niet het Hilversum van nu, oude plekken hebben een andere bestemming gekregen of zijn verdwenen, maar het dorp van veertig jaar geleden.

Er gaat geen fietsrit voorbij of ik worstel met de instructies van het hang- en ringslot. In Hilversum ben ik weer de jongen die nog geen fiets van het slot kan halen. Lees verder op Tzum!

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Zo’n boek, over Hilversum ~ een column over Ismael Kadare

Aankondiging nieuw werk: Nul Meter Afstand

Geplaatst op januari 10, 2024 door ericderooij

Deze week verscheen de voorjaarsaanbieding van Uitgeverij kleine Uil. Daarin ook de aankondiging van mijn nieuwe boek: Nul meter afstand. Een novelle over online dating en het verlangen naar echt contact.

Zie hier de volledige voorjaarsaanbieding van Uitgeverij kleine Uil.

Geplaatst in Nul meter afstand | Tags: , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Aankondiging nieuw werk: Nul Meter Afstand

Wat eens was ~ over Natalia Ginzburg en Selma Leydesdorff 

Geplaatst op januari 3, 2024 door ericderooij

Er zijn werklui in huis die onze badkamer renoveren. Een transistorradio schalt, er wordt getimmerd, geboord, en continu gemoedelijk gepraat in een taal die ik niet versta. Koffie zetten ze met hun eigen Senseo-apparaat. Alle dagen dragen ze dezelfde kleding. Weinig ontroert mij meer dan ingedroogde verfspatten op afgedragen spijkerbroeken.

Ik kom uit een omgeving van klussende mannen, familie, naaste buren en van een straat verder. Thuis zeiden ze dat ik beter onderwijzer kon worden.
Met die hersens van jou.
Kijk eens naar oom die en die, z’n hele sodemieter naar de verdommenis.
Dat moet jou niet overkomen.
Erger dan een nekhernia van het sjouwen was een beessie op je rug.
Soms werd er tegen hongerloon zwart gewerkt, want niemand had de moed veel te vragen. Alleen bij mensen die uit de hoogte deden of nooit koffie of een gevulde koek gaven, werd een uur extra in rekening gebracht. Al die klussende mannen waren ver voor hun pensioen lichamelijk gesloopt. Er leeft er geen een meer.

Klussende mannen over de vloer geeft ongemak en niet zozeer vanwege de geluidsoverlast. Lees de volledige column op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Wat eens was ~ over Natalia Ginzburg en Selma Leydesdorff 

Beste boeken van 2023 ~ de Tzumlijst

Geplaatst op december 27, 2023 door ericderooij

Op Eerste Kerstdag publiceerde Tzum de favoriete boeken van alle medewerkers. Hieronder mijn bijdrage.


1 Umberto Saba – Voor de vogels en een vriend. Poëzie, proza en brieven
Deze zomer verscheen Hij/hem. Een ABC van Regenboogboeken, waarvan ik samen met Coen Peppelenbos en Doeke Sijens de redactie vormde. We hadden een tiental auteurs gevraagd een essay te schrijven over hun favoriete Regenboogboek. Een van de auteurs, Th. van Os, koos – staand voor zijn boekenkast, terwijl we telefonisch verschillende mogelijkheden doornamen – voor Ernesto van Umberto Saba. Ernesto? Saba? En ik dacht nog wel goed op de hoogte te zijn. Van Os schreef vervolgens een prikkelend essay over Ernesto en maakte mij nieuwsgierig. Meer dan vijftien jaar geleden verscheen een bloemlezing uit het werk van Saba in het Nederlands: Voor de vogels en een vriend, gekozen, vertaald en bezorgd door Yolanda Bloemen. In deze bloemlezing is Ernesto volledig opgenomen. Het lag in grote stapels in de ramsj, maar toentertijd ging ik eraan voorbij (vanwege het lelijke omslag). Onterecht. Ernesto is prachtig en ook het andere werk van Umberto Saba behoort voor mij tot de verrassing van 2023.
Mijn vader heette in mijn jongensleven
‘de schurk’, een jaar of twintig lang, totdat
ik zag dat hij een jongen was gebleven,
een dromer, van wie ik mijn gave had.

2 Alexander Snegirjov – Ik schrijf u vanuit Moskou. Een verboden dagboek
Een dagboek over 2022 en de eerste helft van 2023 van de Russische schrijver. Om de oorlog in Oekraïne beter te begrijpen, om Rusland beter te begrijpen, om de Russische kijk op het Westen te ontdekken. Een aanrader voor wie denkt zonder kleerscheuren buiten oorlog te kunnen blijven.
24 augustus. ‘Ik vraag me af of Poetin in feite niet het einde van de wereld aan het organiseren is. Onsterfelijkheid bestaat niet maar de mens heeft wel de drang om te leven. Als het je dan niet lukt om eeuwig te leven, waarom zou je dan de hele wereld niet in je graf meeslepen? Zodat je je niet de verliezer hoeft te voelen en het niet eenzaam hebt.’ (vertaling Seijo Epema)


3 Tove Ditlevsen – Afhankelijkheid
Door de Nederlandse vertaling van de biografie (ook in handen van Lammie Post-Oostenbrink), kon ik het niet laten om Afhankelijkheid van Tove Ditlevsen te herlezen. En weer word ik gegrepen. ‘Zou ik hem de waarheid vertellen? Hem vertellen dat ik verliefd was geworden op een doorzichtige vloeistof in een spuit en niet op de man die de spuit vasthield?’

Zie hier de volledige lijst.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Beste boeken van 2023 ~ de Tzumlijst

Uitnodiging voor een moedig bestaan ~ over Mohamed Mbougar Sarr

Geplaatst op december 20, 2023 door ericderooij

Sinds enige tijd scrol ik me suf op Twitter. Ik lees en kijk veel, geef likes bij tweets over literaire zaken, zet de link naar deze column erop. Ik ken inmiddels ieders standpunt over de conflicten in de wereld. Geharnaste standpunten. Zelden komt iemand op een mening terug en als het gebeurt, volgt er doorgaans een maar. Is Twitter een fijne wereld? Zelden. Doet het iets met mij? Absoluut. Een van mijn laatste verslavingen is Thieves getting fucked. Tientallen filmpjes waarin het met de overvaller bijzonder slecht afloopt. Een man berooft een vrouw, rent weg en wordt door een bus aangereden. Karma, zegt het onderschrift. Een winkelier trekt sneller zijn pistool dan de dief, met noodlottige gevolgen. Stuk voor stuk eindigen de filmpjes met een stervende overvaller in een plas bloed. Ik betrapte mezelf erop dat ik doorscrollend naar het volgende filmpje telkens dacht: Net goed.

De genadeloze gedachte van een toekijker.

Net goed. Daar lag hij. Had hij maar niet met een pistool moeten zwaaien.

Lees de volledige column op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Uitnodiging voor een moedig bestaan ~ over Mohamed Mbougar Sarr

Wat ik zeggen wil over Tove Ditlevsen ~ column op Tzum

Geplaatst op december 6, 2023 door ericderooij

Denk ik aan covid en lockdowns, dan denk ik aan Tove Ditlevsen. Het was december 2020, we leefden in een land van mondkapjes en anderhalve meter afstand. We groetten met de hand op ons hart of met de vuisten tegen elkaar. Het gerucht ging dat de drie zoenen nooit meer terugkeerden.

Ook bij ons was het sociale leven grotendeels stilgevallen. R. en ik vierden kerstmis zonder bezoek of uitstapje. Er was wel een boom en daar lagen nog altijd cadeautjes onder, misschien wel meer dan anders, want we hadden er tijdens de lockdown een sport van gemaakt elke gelegenheid aan te grijpen elkaar met een cadeautje te troosten. Verrast worden of de ander verrassen is zeer troostvol kan ik zeggen.

In die dagen kreeg ik de Kopenhagen-trilogie van Tove Ditlevsen, de Deense schrijfster die in 1976 een einde aan haar leven had gemaakt. Lees hier de volledige column.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Wat ik zeggen wil over Tove Ditlevsen ~ column op Tzum

Vriendschapsverzoek ~ over Ik kom terug van Adriaan van Dis

Geplaatst op november 16, 2023 door ericderooij

Zojuist ontving ik via Facebook een vriendschapsverzoek van mijn overleden moeder. Haar naam en foto (een vakantiekiekje uit de tijd dat ze, voor haar doen, redelijk gezond was) verschenen op mijn beeldscherm. Ze is in 2019 overleden.

Het kon geen toeval zijn. Mijn leven was in onrustig weer beland en geregeld dacht ik: ik moet mijn moeder even bellen. Om vervolgens door de volgende gedachte schaakmat gezet te worden: o nee, dat kan niet meer. Nu deed ze een vriendschapsvoorstel op een account waar ik niet veel mee doe. Ik zal het even uitleggen. Sla de volgende alinea gerust over als je die te gedetailleerd vindt.

Tot dit voorjaar deed ik, om uiteenlopende redenen, niet aan Facebook. Tot ik deze community vond rondom een oude liefde van mij: een jarentachtig-discoband. Van één van hun liedjes wilde ik graag weten welke van de twee zangeressen het had gezongen.
Als ik eerlijk ben, ik wil dat al weten sinds 1981.
Afijn, ik overstag, account aangemaakt, lid geworden van die community (Willkommen Eric!) en meteen die vraag gesteld.
Maar een antwoord kwam er niet. Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Vriendschapsverzoek ~ over Ik kom terug van Adriaan van Dis

Het is oorlog ~ over Pax van Tom Holland

Geplaatst op oktober 31, 2023 door ericderooij

Dit weekend ruilde ik de hedendaagse slachtpartijen in voor die uit de eerste eeuw na Christus. Ik sloot de gordijnen, deed mijn telefoon uit (niet de code vergeten) en trok me terug met Tom Holland: Pax. Oorlog en vrede in het gouden tijdperk van Rome. Er zijn mannen die elke dag wel een keer aan het Romeinse rijk denken – het is een trending vraag op internet, Google er maar eens op. Ik beken, ik hoor ook tot die groep.

Pax stelt niet teleur als je jezelf op wreedheden wil trakteren. Het loopt uit de hand wanneer Nero tot zelfmoord wordt gedwongen en, in het befaamde jaar 69, vier keizers een gooi naar de macht doen. Eerst wordt Galba over de kling gejaagd. Met zijn afgeslagen hoofd wordt door de straten van Rome gehost. Zijn opvolger Otho beëindigt zijn korte keizerschap met zelfmoord. Nog slechter vergaat het Vitellius, ‘poepertje’ voor intimi omdat hij in zijn jonge jaren de schandknaap van Tiberius was. In december 69 wordt zijn lijk van de Trap der Zuchten gegooid om vervolgens in de Tiber te verdwijnen. Met Vespasianus als vierde keizer eindigt de Burgeroorlog, maar dan zijn er tijdens opstanden aan de randen van het hele keizerrijk en de vernietiging van de stad Cremona wel tienduizenden mensen door geweld om het leven gebracht. Lees verder op Tzum.

Geplaatst in Tzum | Tags: , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Het is oorlog ~ over Pax van Tom Holland